Gisteren werd bekendgemaakt dat de Belgische staat zowel de Belgische afdeling als de Europese vleugel van de Kerk van Scientology gerechtelijk zal vervolgen. Het onderzoek begon reeds in ‘99 nadat enkele ex-leden klacht indienden wegens oplichting. De hele lijst van aanklachten, na ettelijke jaren onderzoek, tegen de Kerk zelf en tegen 12 of 14 toplui, afhankelijk van de bron, omvat: criminele organisatie, afpersing, oplichting, inbreuken op de handelspraktijken, overtreding van de privacywet en onwettige uitoefening van de geneeskunde.

Scientology, eerst onbereikbaar voor commentaar, reageerde later dan toch: het in de pers verschijnen van de genoemde informatie zou een schending van het geheim van het onderzoek zijn, en de organisatie, toch al bekend om zijn bataljons advocaten en aanslepende rechtszaken die bedoeld zijn om de tegenstander financieel droog te leggen, wint momenteel juridisch advies in. Volgens een artikel in De Standaard betreurt de organisatie dat religieuze vrijheid van Scientologen in België in het gedrang zou komen.

Nu vind ik persoonlijk dat de oprichter van Scientology een puik plan had: de goedgelovigheid van zijn medemensen uitbuiten, munt slaan uit hun verlangen om in iets te geloven en tot een sociale groep te behoren, en intussen genoeg geld binnenrijven om een pakhuis mee te vullen.

Meneer Hubbard was niet de eerste met dat idee, en hij zal wellicht niet de laatste zijn. Merk op dat de Church of Scientology, in al haar wijsheid, een logo liet ontwerpen met een kruis erin, om toch maar consonantie te verkrijgen met de kant van “het goede”, en dus meer zieltjes binnen te rijven. Slimme zet, geef toe. Niet origineel, maar het werkt nog steeds.

Hoe vrijwillig ook, ik huiver altijd bij het idee van hersenspoeling. Een deel van de technieken die Scientology gebruikt worden ook gebruikt in sales-afdelingen waar verkopers een zelfstandig statuut hebben en aangemoedigd worden om zo snel mogelijk zoveel mogelijk te verkopen, ethisch of minder ethisch. Scientology ging echter verder, getuige het intussen beruchte Fishman affidavit, waaruit blijkt dat leden zo gehersenspoeld worden dat sommigen zelfs moorden en stelen om aan het geld voor de dure Scientology cursussen te komen, en dat is meer dan één brug te ver. Een religie die aanzet tot moord, of als dat niet lukt, zelfmoord, zoals de Co$ (Tja, ze hebben ons drieletteracroniem gekidnapt, dus om het onderscheid met Church of Satan te kunnen maken moét ik wel Co$ schrijven), daar moet paal en perk aan gesteld worden. In België blijven de klachten echter nog beperkt tot zaken als afpersing en oplichting.

Oplichting, dat kan je zo goed als elke religie natuurlijk verwijten. Maar in het geval van Scientology gaat het niet om een beloofd leven-na-de-dood dat maar niet verschijnt, of contact-met-god-of-engelen dat teleurstelt, maar wel om financiële oplichting. Tenminste, volgens de Belgische aanklagers. Ik ga ervan uit dat de ex-leden in kwestie zich niet gezuiverd genoeg voelden na het lezen van de duurbetaalde cursussen. Niet te verwonderen, elk zinnig mens zou zijn geld terugvragen na het lezen van de science fiction van Hubbard.

Ik herinner me nog een reportage enkele jaren geleden, toen ik nog af en toe televisie keek, over Scientology in België. De religie was toen minder gekend, maar toch kwam een man getuigen over zijn lidmaatschap, samen met zijn vrouw en hun jonge dochter - ik geloof dat de dochter om en bij de 10 jaar oud was toen. In hun voordeel spreekt dat de dochter in kwestie geleerd had om, wanneer ze iets niet goed begreep, opzoekwerk te verrichten tot ze een beter begrip had gevormd. Puik, ik wou dat meer jongelui dat deden. De vader echter was iemand die voortdurend de wijdgesperde blik van een Ware Gelovige ™ ten toon spreidde, en een miljoen oude Belgische gedoneerd had aan de Co$ om zijn naam op een speciale erelijst vermeld te zien in het clubblad. Nu kleedden hij en zijn familie zich wel alsof dat niet hun enige miljoen was, maar toch, geef toe dat het geen klein bedrag was. En te weten dat er mensen rondlopen die de Church of Satan ervan beschuldigen geldwolven te zijn omdat ze een eenmalig lidgeld van $200 vragen…

De Nederlandse auteur Karin Spaink ligt reeds jaren in de clinch met de Co$, dus aan wie een beeld van de organisatie, en haar rechtbankgedrag, wil krijgen, zou ik zeggen: bezoek zeker haar site. Ik kijk overigens uit naar haar reactie op de aankondiging dat de Belgische staat de Co$, of gedeelten ervan tenminste, wil vervolgen.

Er zal wellicht bij niemand twijfel over bestaan dat het begin van een proces tegen Scientology in België en Europa nog lang niet aan de orde is. De Kerk staat erom bekend dat ze processen zo lang mogelijk vermijdt, uitstelt, rekt, en in beroep herhaalt. Tegen individuen helpt dat omdat die doorgaans heel wat minder financiële middelen hebben dan de Kerk zelf (een Kerk die zoals bekend ook op steun van gegoede individuen als Tom Cruise en John Travolta kan rekenen), en zij het dus minder lang uithouden. De Belgische staat echter heeft toegang tot aardig wat roerende en onroerende goederen, dus dit verhaal zou misschien wel eens anders kunnen lopen, al zal het verhaal ongetwijfeld het tempo hebben van een Kubrick film in slow motion…