Op de valreep van 2007, een jaar vol satanische publicaties, verscheen Essays in Satanism, een verzameling originele en eerder gepubliceerde essays van Magister James D. Sass, online ook bekend onder de naam Svengali.

Svengali is een man die geen academische achtergrond heeft, maar over heel wat onderwerpen zeker op academisch niveau kan praten. Ik durf te wedden dat hij in onderwerpen als filosofie en toegepaste psychologie best wel wat academici kan overtroeven; en ik heb het hem ook al zien doen, online. Sass staat met beide voeten op de grond, heeft heel wat straatwijsheid, en bezit een passie voor boeken en kennis waarin hij in weinigen zijn gelijke kent.

Enkele van zijn essays en anecdotes zijn me bijgebleven sinds ze voor het eerst neergeschreven werden. Mr. Sass is de man bij wiens collectie boeken de mijne verbleekt. Ik heb net als hem de ervaring van andere voorwerpen achter te laten bij een verhuis om plaats te maken voor boeken, maar Svengali is de man die bij één van zijn verhuizen stopte met tellen na 460 dozen vol boeken… Het is ook de man die me een ongeveer een jaar geleden een betere manier bijbracht om boeken te lezen, iets waarvoor ik, naar mijn gevoel, nog steeds in de schuld sta bij hem.

Maar heeft hij ze ook allemaal gelezen, die honderden en honderden boeken? Wellicht niet, maar duidelijk wel veel - en niet alleen weet hij zeer goed hoe een boek begrijpend te lezen, hij weet er ook veel van te onthouden. Geheugentraining is immers ook een stokpaardje van hem.

Essays in Satanism is grotendeels een verzameling van wat Magister Sass reeds on-line of in satanische tijdschriften publiceerde. Een minpuntje hieraan is dat de teksten niet allemaal aangepast zijn aan het medium “boek”, en dat er hier en daar typfouten en afkortingen staan die typisch op internet gebruik worden. Echter, dat neemt niets weg van de waarde en inhoud van het boek.

De essays werden per onderwerp gegroepeerd. Na het voorwoord door Peter Gilmore en de introductie (waarin Sass een stukje over zijn leven tot nu toe vertelt), opent het boek met een uiteenzetting over Deep Satanism, een geliefd project van Svengali, 63 pagina’s lang. Deep Satanism werd geïnspireerd door de informele studiestroming “Deep Politics”, wat de studie is van de diepere krachten in politieke stromingen dan deze die doorgaans in overweging genomen worden in standaard tekstboeken. Deep Satanism is gebaseerd op de samensmelting van de klassieke rhetorica met satanisme in drie fasen; de harmonieuze integrale, analytische en synthetische studie van het satanisme, zijn bronteksten, en het bereik van de menselijke kennis op een systematische manier. Deze levenslange studie noemt Magister Sass Project Faust, naar de archetypische zwarte magiër van Goethe en Marlowe, die naar verluid zijn ziel verkocht in ruil voor onbeperkte wereldlijke kennis en macht. Eeuwenlang werd het moraliserende verhaal van Faust gebruikt om mensen ervan te weerhouden hun beperkte vaardigheden te overstijgen, uit angst dat ze hun Onsterfelijke Ziel zouden inruilen voor wereldlijke genoegens. De satanist gelooft niet in God, de Hemel, de Duivel of de Hel, en stelt waarde in uitmuntendheid en wereldlijke schatten, dus vanuit het satanisch perspectief zou de overeenkomst van Faust gezien kunnen worden als een magische daad om zijn volle potentieel te ontsluiten. Vanuit satanisch perspectief had Faust de beter deal.

Project Faust wordt opgesplitst in twee categorieën: werktuigen en materialen. De werktuigen zijn de klassieke logica en rhetorica. De materialen komen overeen met de Drie Fasen van het satanisme. Deze drie fasen zijn de volgende: Basissatanisme (wat de bronteksten bevat, dus alle boeken van Dr. LaVey, Blanche Barton en Peter Gilmore), Gevorderd Satanisme (de boeken, muziek, films en ander materiaal waar naar gerefereerd wordt in de basisboeken, de bibliografieën die bij die boeken horen, en de boek- en filmlijst op de website van de Church of Satan), en Diep Satanisme (de gedetailleerde studie van bovenstaande, gebruik makend van logica en rhetorica, en de syntopische relatie tot de Grote Boeken en het bereik van de menselijke kennis zoals uiteengezet in de Propaedia en andere coherente schema’s).

Hoewel het essay Deep Satanism slechts een korte uiteenzetten en een introductie tot Project Faust is, een volledig boek hierover volgt later, toont het meteen ook enkele passies van Magister Sass: Kennis, analyse, studie, klassieke vaardigheden. Het is niet echt lichte kost, en ik kijk zeer uit naar het vervolg van dit materiaal.

Na nog twee essays over kennisverwerving en boeken, gaat Essays verder met enkele schrijfsels over de Church of Satan zelf, en vooral enkele misvattingen rond de CoS als zouden er breuken binnen de Church of Satan zijn of dreigen, of als zou er een “reformatie” gebeuren of dreigen te gebeuren. Nonsens, zoals iedereen binnen de CoS weet, maar buitenstaanders fantaseren er graag over en proberen hun fantasieën ook graag aan de man te brengen. Svengali toont aan dat deze personen zich ernstig vergissen.

Iets verder, na een uiteenzetting waarin hij stelt dat dieren beter zijn dan mensen, komt het onderwerp magie aan bod in twee uitstekende essays, waarna het de beurt is aan een onderwerp waarover de Magister graag fulmineert: druggebruik. Vervolgens lezen we enkele pagina’s over de “Satanic Panic” en cultussen waar bloed en moord een plaats hebben, om dan zachtjes over te gaan naar horrorfilms.

Een aantal satanisten hebben een zwak voor horrorfilms, en Magister Svengali slaat spijkers met koppen wanneer hij uitlegt waarom, en waarom niet alle horrorfilms even goed gesmaakt worden. Hij geeft ook een lijst met 200 essentiële horrorfilms, die vernieuwend waren voor het genre, of bij uitstek satanische thema’s raken. Zijn bedoeling was een soort canon van essentiële horrorfilms op te stellen.

Vervolgens komt Sass toch weer terug op een ander geliefd thema: boeken….

Hiermee zijn we nog maar op pagina 190 van de 371 beland. Verdere essays raken aan onderwerpen als kledij (”Satanists in suits”), racisme, waarom hij een afkeer heeft van de Dalai Lama maar houdt van konijntjes, hoe hij te werk gaat wanneer hij een boek leest, en tenslotte de tweede grote hap van het boek: veiligheid en krijgskunsten.

Is het eerst deel van boek toegespitst op kennis en scherpheid van geest, na een interludium van verschillende onderwerpen en persoonlijke dada’s, blijkt het laatste deel gewijd te zijn aan veiligheid en zelfverdediging. Magister Sass groeide op in ruige buurten en leeft ook nu nog (bewust, en hij legt ook uit waarom) in een buurt waar pimps en dealers en crackwhores welig tieren. Zijn scherpe, en zeer misantropische, beeld van de mens komt voort uit directe interactie met de laagste klassen, en zijn interesse in krijgskunsten en praktische zelfverdediging en overlevingstechnieken vond wellicht ook hier zijn oorsprong. Zijn uiteenzettingen hebben in mezelf opnieuw de passie voor praktische krijgskunsten en vechttechnieken wakker gemaakt, hoewel ikzelf nog nooit bij een gevecht betrokken geweest ben. Een beetje voorbereid is beter dan helemaal niet voorbereid, en Svengali toont, middels voorbeelden, aan waarom. Alleen al hierom is Essays in Satanism de moeite waard om te lezen.

De gevarieerdheid aan besproken onderwerpen, en het contrast ertussen, tonen aan hoezeer satanisten erin slagen dingen samen te brengen die volgens de massa vaak niet samen te brengen zijn. Sass stopte met naar school gaan zodra hij kon, leefde en overleefde in ruige buurten, slaagde erin om met zijn passie voor boeken een zeer degelijk inkomen te genereren, bouwde zijn kennis op sinds jonge leeftijd, en zou niet aarzelen de ogen uit te rukken van een lowlife (of zoals ze noemt: scumbags) die hem voor enkele dollars naar het leven zou staan. “Satanisme vereist studie, geen aanbidding” sprak Dr. LaVey, en het is een uitspraak die zeker van toepassing is op Magister Sass. Hij heeft geen schoolse studie gevolgd, maar studeerde heel wat meer dan de doorsnee man-in-de-straat. Een zeer gedreven man, die zich niets aantrekt van de mening van zijn medemens, en zo in heel wat uitzonderlijke situaties belandde en een zeer scherp perspectief ontwikkelde.

Magister Sass is zeker iemand die mijn bewondering verdient, en ik ben zeer blij dat hij besloot dit boek te schrijven. Zoals Magistra Nadramia in het nawoord schrijft, Magister Sass is afgestudeerd aan de School of Hard Knocks. Het is mogelijk dat je alleen door deze school dient te gaan, maar Sass heeft ons een spiekbriefje gegeven - wat zou een satanische professor ons anders toestoppen op de eerste schooldag?